تبلیغات
کشکول سید ،علامرودشت - بررسی تطبیقی آیات تبلیغ و اکمال از دیدگاه فریقین 1

اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم

بررسی تطبیقی آیات تبلیغ و اکمال از دیدگاه فریقین 1

نویسنده :سید
تاریخ:پنجشنبه 9 آبان 1392-07:05 ب.ظ


اگرچه فریقین در پاره ای از مباحث پیرامون آیات تبلیغ و اکمال، اشتراک نظر دارند ولی در پاره ای از مباحث دارای اختلاف نظر هستند. نقطه محوری اختلاف و تمایز دو دیدگاه در علت نزول، زمان نزول و مصداق آیه است.

مقاله حاضر می کوشد تا از لابه لای دیدگاههای فریقین موضوع فوق را کالبدشکافی نماید.

واژه های کلیدی: آیه تبلیغ، آیه اکمال، مفسران شیعه، مفسران اهل سنّت.

نقاط مشترک فریقین در آیات تبلیغ اکمال

1. مفسران مانند طبرسی، قرطبی و ابن کثیر متفق اند که سوره مائده آخرین سوره ای است که در مدینه بر پیامبر نازل شده است.

2. ادعای اجماع شده که آیات مورد بحث آخرین آیاتی است که بر پیامبر نازل شده است.

3. همه مفسران می گویند: باید شرط و جزا را طوری معنا کنیم که در کلام حکیم لغو پدید نیاید. (اگر آنچه را بر تو نازل شده تبلیغ نکنی آن را تبلیغ نکرده ای)

4. روایات اهل بیت(ع)، بدون استثنا ابلاغ مهم را ولایت علی(ع) معرفی می کنند و روایات اهل سنت هم به نقل از صحابه مانند ابن مسعود، ابن عباس، ابوسعید و... این مسئله را تأیید می کنند؛ جز یک روایت که به ابن عباس نسبت داده شده که مراد اظهار برائت از بت است.

5. در مورد نزول آیه اکمال، روایات اهل بیت(ع) آن را روز ولایت علی(ع) می دانند و روایات اهل سنت هم این امر را تأیید می کنند.

6. « والله یعصمک من الناس» بیم و نگرانی پیامبر(ص) را می رساند که خداوند وعده حفظ را به او داده است. همهروایات تأیید می کنند که خطر تکذیب و... در میان بوده است.

7. همه روز اکمال را اکمال و اتمام دین اسلام می دانند و شیعه و سنی مصداق آن را ابلاغ ولایت علی(ع) ذکر می کنند، گرچه اختلاف هم هست.

8. مفسران می گویند که آیه تبلیغ به مابعد خود ربطی ندارد. تنها مخالف مقاتل بن سلیمان است که بعضی این سخن را از او گرفته اند. آیه اکمال نیز چنین است.

9. یوم اکمال باعث شد که کفار مأیوس شوند و دین کامل گردید. روایات اهل بیت(ع) و دسته ای از روایات اهل سنت بیان می کنند که پیامبر(ص) آن روز فرمود: «الله اکبر علی اکمال الدین واتمام النعمة ورضی الرب برسالتی وبولایة علی بن ابی طالب بعدی.»

سیاق آیه تبلیغ

برخی مانند مقاتل بن سلیمان، فخر رازی و رشید رضا سیاق این آیه را با ماقبل و بعد یکی می دانند، در حالی که چنین نیست، چون موضوع آیه مورد بحث با موضوع آیات قبل و بعد فرق دارد. آیات قبل و بعد درباره یهود است، در حالی که آیه مورد بحث ابلاغ امر مهم و ترس و نگرانی حفظ را بیان می کند. زمانی که این آیه نازل شده، یهود نه آن حدت و شدت را داشتند و نه باعث ترس و نگرانی بودند. این آیه در آخر عمر حضرت نازل شد، که آن موقع آنها قدرتی نداشتند. لذا سیاق این آیه با قبل و بعد آن تفاوت دارد.

سیاق آیه اکمال

آیه اکمال در وسط آیه ای قرار دارد که احکام گوشت را بیان می کند. مفسران می گویند این آیه جمله معترضه است و به قبل و بعد هیچ ربطی ندارد و اگر این آیه را برداریم، کلام تامی است و افاده مقصود می کند و متوقف بر آن نیست. پس این آیه به قبل و بعد خود هیچ ربطی ندارد.

دیدگاههایی درباره شأن نزول آیه تبلیغ

دیدگاههای متعددی درباره مصداق آیه تبلیغ در منابع تفسیری و حدیثی یافت می شود که عبارت است از:

1. منظور از ابلاغ، پیام دادن به اهل کتاب است. این قول به مجاهد، ابن عباس و قتاده نسبت داده شده است.

2. از سعیدبن جبیر و عایشه نیز چنین نقل شده است: چون صحابه از پیامبر(ص) حراست می کردند، خداوند فرمود: تو ابلاغ کن، ما از تو حراست می کنیم. پس پیامبر(ص) از صحابه عدم حراست را خواست.

3. شخصی از قبیله بنی انمار می خواست پیامبر(ص) را به شهادت برساند، خداوند از پیامبر(ص) حفاظت نمود. این قول از محمدبن کعب قرظی نقل شده است.

4. پیامبر(ص) در اوایل بعثت از ابلاغ وحی به قریش می ترسید و خداوند این آیه را نازل فرمود. این سخن از ابن جریج و عایشه نقل شده است.

5. آیه در مورد رجم و قصاص نازل شده است.

6. آیه در عیب و استهزای یهود نازل شده است.

7. در مورد آیه تخییر نازل شد، چون پیامبر ترسید مبادا همسرانش دنیا را اختیار کنند و از ابلاغ اعراض نمود.

8. آیه در مورد زینب بنت جحش و زید (قضیه طلاق و ازدواج با زینب) نازل شد.

9. این آیه در مورد جهاد یا معایب خدایان دروغگو یا حقوق مسلمین نازل شد.

10. آیه در مورد غدیر و ولایت حضرت علی(ع) نازل گردید.

11. این آیه در منی و در ایام حج نازل شد.

12. آیه در مورد عباس عموی پیامبر(ص) نازل شد، چون از پیامبر دفاع نمود.

دیدگاههایی درباره آیه اکمال

1. آیه روز عرفه در حجة الوداع نازل شده و بعد از آن هیچ آیه ای درباره فرائض و حلال و حرام نازل نشد. این سخن از ابن عباس و سدی و ابن جریم نقل شده است.

2. مراد عدم خلط و اختلاط کفار با مسلمانان در روز حج است. این قول از قتاده و سعیدبن جببر مروی است.

3. آیه در عرفات و روز عرفه نازل شده است. این سخن از عمر نقل شده و به ابن عباس، کعب و عیسی بن حارثه هم نسبت داده شده است.

4. آیه در مسیر حجة الوداع نازل شده است. این سخن از ربیع بن انس نقل شده است.

5. مراد از آن فتح مکه است.

6. ابن عباس می گوید: مراد روزی است که مردم از آن خبر ندارند.

7. مراد روز نزول سوره برائت است که بعد از آن مشرکان نمی توانستند به خانه خدا بیایند.

8. مراد روز غدیر یعنی هجدهم ذی الحجه سال دهم هجری است که در آن پیامبر(ص) پیام ولایت علی(ع) را ابلاغفرمود. این قول از ابن ابی قاسم، ابن عساکر و ابن مردویه و ابوسعید خدری و ابوهریره و دیگران نقل شده است.


  


منبع "  پایگاه اطلاع رسانی  حوزه




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




Admin Logo
themebox Logo