تبلیغات
کشکول سید ،علامرودشت - بررسی روایات ایه ابلاغ

اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم

بررسی روایات ایه ابلاغ

نویسنده :سید
تاریخ:پنجشنبه 9 آبان 1392-07:43 ب.ظ

  بررسی روایات

اینک به برخی از روایاتی که درباره نزول آیه تبلیغ در شأن امیرالمؤمنین‏علیه السلام از طرق فریقین وارد شده، اشاره می‏کنیم:

 >روایت ابی نعیم اصفهانی

>روایت ابن عساکر

>روایت واحدی

>روایت حبری

 

روایت ابی نعیم اصفهانی

ابی نعیم از ابوبکر خلاد، از محمد بن عثمان بن ابی شیبه، از ابراهیم بن محمد بن میمون، از علی بن عابس، از ابی حجّاف و اعمش، از عطیه، از ابی سعید خدری نقل کرده که این آیه (یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ...) در شأن علی بن ابی طالب‏علیه السلام بر رسول خداصلی الله علیه وآله نازل شده است. [1] .

[1] الخصائص، ابن بطریق، به نقل از کتاب «ما نزل من القرآن فی علیّ» از ابی نعیم اصفهانی.

 >بررسی سند

- ابوبکر بن خلاد: همان احمد بن یوسف بغدادی است که خطیب بغدادی، سماع او را صحیح دانسته و ابو نعیم بن ابی فراس او را ثقه معرّفی کرده است. [1]  و ذهبی نیز او را شیخٌ صدوقٌ خوانده است. [2] .

- محمد بن عثمان بن ابی شیبه: کسی است که ذهبی او را از ظرفیّت‏های علم برشمرده و صالح جزره او را ثقه معرفی کرده است و ابن عدی می‏گوید: من از او حدیث منکری نشنیدم که آن را ذکر کنم. [3] .

- ابراهیم بن محمد بن میمون: ابن حیّان او را در جمله ثقات آورده است. [4]  و کسی او را در کتب ضعفاء ذکر نکرده است، و اگر عیبی از او گرفته می‏شود به جهت آن است که او فضایل اهل بیت‏علیهم السلام خصوصاً امیرالمؤمنین‏علیه السلام را نقل می‏کند.

- علی بن عابس: او از رجال صحیح ترمذی است. [5]  و اگر عیبی بر او وارد می‏شود همانند شاگردش به جهت نقل فضایل اهل بیت‏علیهم السلام است. ولی مطابق نصّ ابن عدی حدیثش نوشته می‏شود. [6] .

- ابو الحجّاف: او که داوود بن ابی عوف نام دارد، از رجال ابی داوود و نسائی و ابن ماجه به حساب آمده، که احمد بن حنبل و یحیی بن معین او را توثیق کرده‏اند، و ابو حاتم نیز او را صالح الحدیث می‏داند. [7]  گرچه ابن عدی به جهت این که غالب احادیث او درباره اهل بیت‏علیهم السلام است، او را تضعیف کرده است. [8] .

- اعمش: او از رجال صحاح ستّه به شمار می‏آید. [9] .

در نتیجه این‏که: این حدیث مطابق رأی اهل سنّت معتبر است.

[1] تاریخ بغداد، ج 5، ص 220و221.

[2] سیر اعلام النبلاء، ج 16، ص 69.

[3] تاریخ بغداد، ج 3، ص 43.

[4] الثقات، ج 8، ص 74.

[5] تقریب التهذیب، ج 2، ص 39.

[6] الکامل فی الضعفاء، ج 5، ص 190، رقم 1347.

[7] میزان الاعتدال، ج 2، ص 18.

[8] الکامل فی الضعفاء، ج 3، ص 82 و 83، رقم 625.

[9] تقریب التهذیب، ج 1، ص 331.

 


روایت ابن عساکر

ابن عساکر از ابوبکر وجیه بن طاهر، از ابو حامد ازهری، از ابو محمد مخلّدی حلوانی، از حسن بن حمّاد سجّاده، از علی بن عابس، از اعمش و ابی الجحاف، از عطیه از ابی سعید خدری نقل کرده که این آیه (یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ) بر رسول خداصلی الله علیه وآله در روز غدیر خم در شأن علی بن ابی طالب‏علیه السلام نازل شده است. [1] .

[1] ترجمه امام علی بن ابی طالب‏علیه السلام از تاریخ دمشق، ج 2، ص 86.

 >بررسی سند

- وجیه بن طاهر: ابن جوزی او را شیخٌ صالحٌ و صدوقٌ، [1]  و ذهبی او را شیخٌ عالمٌ و عدلٌ معرفی کرده است. [2] .

- ابو حامد ازهری: که همان احمد بن حسن نیشابوری است، به تصریح ذهبی عدل و صدوق است. [3] .

- ابو محمد مخلّدی: حاکم او را صحیح السماع و متقن در روایت معرفی کرده است. [4]  و ذهبی نیز او را شیخ صدوق و عدل و شیخ عدالت دانسته است. [5] .

- ابوبکر محمد بن ابراهیم حلوانی: خطیب بغدادی او را ثقه می‏داند. [6]  و حاکم نیشابوری او را از ثقات أثبات دانسته [7]  و ذهبی او را حافظ ثبت معرفی کرده است. [8]  و ابن جوزی نیز او را ثقه می‏داند. [9] .

- حسن بن حمّاد سجّاده: او از رجال ابی داوود و نسائی و ابن ماجه است که احمد بن حنبل در حقّ او گفته: «از او به جز خیر به من نرسیده است.» [10]  ذهبی او را از اجلاّء علما و ثقات عصر خود دانسته، [11]  و ابن‏حجر نیز او را صدوق معرفی کرده است. [12] .

بقیه رجال سند حدیث قبلاً بررسی شد.

[1] المنتظم، ج 18، ص 54.

[2] سیر اعلام النبلاء، ج 20، ص 109.

[3] سیر اعلام النبلاء، ج 18، ص 254.

[4] سیر اعلام النبلاء، ج 16، ص 540.

[5] سیر اعلام النبلاء، ص 539.

[6] تاریخ بغداد، ج 1، ص 398.

[7] سیر اعلام النبلاء، ج 15، ص 61.

[8] سیر اعلام النبلاء، ج 15، ص 60.

[9] المنتظم، ج 12، ص 279.

[10] سیر اعلام النبلاء، ج 11، ص 393.

[11] سیر اعلام النبلاء، ج 11، ص 393.

[12] تقریب التهذیب، ج 1، ص 165.

 


روایت واحدی

واحدی ابوسعید محمد بن علی صفّار، از حسن بن احمد مخلدی از محمّد بن حمدون، از محمّد ابراهیم خلوتی (حلوانی)، از حسن بن حمّاد سجّاده، از علی بن عابس، از اعمش و ابی جحّاف، از عطیّه، از ابی سعید خدری نقل کرده که این آیه (یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ) در روز غدیر خم در حقّ علی بن ابی طالب‏علیه السلام نازل شد.

 >بررسی سند

محمود زعبی در کتاب خود «البیّنات فی الردّ علی المراجعات» تنها اشکالی که به سند این حدیث داشته وجود عطیّه در سند آن است.

او می‏گوید: «عطیه کسی است که امام احمد او را ضعیف الحدیث دانسته و ابوحاتم نیز او را تضعیف کرده و ابن عدی او را از شیعیان کوفه به حساب آورده است.»

ولی این تضعیف به طور قطع ناصواب است؛ زیرا:

اوّلاً: عطیه عوفی از تابعین است که مورد مدح رسول خداصلی الله علیه وآله واقع شده‏اند.

ثانیاً: او از رجال بخاری در کتاب «الأدب المفرد» و صحیح ابی داوود و ترمذی و ابن ماجه و احمد به حساب می‏آید، که علمای اهل سنّت شدیداً آن‏ها را مدح کرده‏اند.

آری، امثال جوزجانی او را تضعیف کرده‏اند که معروف به ناصبی بودن و انحراف از علی بن ابی طالب‏علیه السلام هستند. و سبب تضعیف او نیز به جهت آن است که امام علی‏علیه السلام را بر همه ترجیح می‏داد. و هنگامی که به امر حجاج مأمور شد تا سبّ بر امام علی‏علیه السلام گوید، امتناع کرد و در نتیجه 400 ضربه شلاق خورد و ریشش را نیز تراشیدند. آیا هر کسی حرف حقّ را بگوید باید تضعیف شود؟!

 


 روایت حبری

حبری از حسن بن حسین، از حبان، از کلبی، از ابی صالح، از ابن عباس در تفسیر آیه (یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ...) نقل کرده که آیه در شأن علی‏علیه السلام نازل شده است. رسول خداصلی الله علیه وآله امر شد تا آنچه درباره او است ابلاغ کند. پس دست علی‏علیه السلام را گرفت و فرمود: «من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه، اللّهمّ والِ من والاه وعادِ من عاداه»؛ [1]  «هر کس من مولای اویم این علی مولای اوست. بار خدایا! دوست بدار هر کس را که ولایت او را پذیرفته و دشمن بدار هر کس را که با او دشمنی کرده است.»

سند این روایت نزد اهل سنّت معتبر است.

[1] تفسیر حبری، ص 262.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




Admin Logo
themebox Logo